• Kanker: Alcohol kan een aantal typen kanker veroorzaken
  • Diabetes: Diabetici moeten voorzichtig zijn met alcohol
  • Hart en bloedvaten: Matig alcoholgebruik is goed voor hart en bloedvaten
  • Lever: Overmatige alcoholconsumptie kan de lever beschadigen
  • Beroerte: Alcoholconsumptie kan het risico op een beroerte verhogen of verlagen

Kanker

  • Sommige onderzoeken wijzen uit dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen alcoholgebruik en bepaalde kankersoorten
  • Het risico op kanker in relatie tot alcoholgebruik is het grootst bij rokers en overmatige drinkers
  • Volgens sommige onderzoeken zou matig alcoholgebruik het risico op bepaalde kankersoorten kunnen verminderen

‘Alcohol kan een aantal typen kanker veroorzaken’

Ons risico op kanker wordt door vele factoren beïnvloed, waaronder ons genenpakket, wat we eten en drinken, onze levensstijl, hormonen, straling, stress, ontbreken van sociale steun, onze werk- en leefomgeving en factoren die op dit moment nog niet bekend zijn.

Met name in de laatste jaren is veel onderzoek gedaan naar alcoholconsumptie als mogelijke oorzaak van kanker en sommige organisaties hebben geconcludeerd dat alcoholgebruik bepaalde soorten kanker kan veroorzaken. De Internationale Organisatie voor Onderzoek naar Kanker (IARC), onderdeel van de Wereldgezondheidsorganisatie, is bijvoorbeeld tot de conclusie gekomen dat mond-, keel-, strottenhoofd-, slokdarm-, lever-, darm- en borstkanker veroorzaakt worden door alcoholgebruik en dat de risico's toenemen naarmate er meer alcohol geconsumeerd wordt. Alcohol kan ook een rol spelen bij andere vormen van kanker, waaronder long-, maag-, alvleesklier- en baarmoederkanker. Uit studies van het National Toxicology Program (NTP) uit de Verenigde Staten is gebleken dat het risico op kanker met betrekking tot alcoholgebruik het meest voorkomt bij rokers en overmatige drinkers.

Aan de andere kant lijken sommige onderzoeken te wijzen op een verminderd risico bij matig alcoholgebruik op blaas-, nier-, eierstok- en prostaatkanker, evenals op non-Hodgkinlymfoom (NHL). Niettemin moedigen we mensen niet aan om vanwege mogelijke gezondheidsvoordelen alcohol te drinken. Iedereen heeft een andere gezondheidssituatie. Als je vragen hebt over de gezondheidsrisico's of goede kanten van alcoholconsumptie, praat dan met je huisarts. Drink geen alcohol vanwege de gezondheidseffecten ervan; voor een goede gezondheid kun je beter gezond eten en genoeg bewegen.


 

Diabetes

  • Matig alcoholgebruik kan voor sommige diabetici gaan kwaad, maar overleg altijd eerst met je arts
  • Langdurig zwaar alcoholgebruik kan alvleeskierontsteking veroorzaken dat kan leiden tot diabetici

‘Diabetici moeten voorzichtig zijn met alcohol’

Mensen die diabetes hebben, moeten zeer voorzichtig zijn met alcohol. Alcoholconsumptie kan het bloedsuiker doen stijgen of zakken, afhankelijk van hoeveel je drinkt en van andere factoren. Bij sommige diabetici kan overmatig alcoholgebruik ervoor zorgen dat het bloedsuiker gevaarlijk laag zakt.

Volgens de American Diabetes Association is matig alcoholgebruik (voor mannen niet meer dan twee consumpties per dag en voor vrouwen niet meer dan één) voor sommige diabetici aanvaardbaar, onder de voorwaarde dat hun arts ermee instemt. De organisatie adviseert dat mensen met diabetes de bloedglucose goed controleren voordat ze alcoholhoudende dranken nuttigen en wanneer ze bij voorkeur koolhydraten eten.

Andere diabetici mogen in het geheel geen alcohol drinken omdat het hun ziekte verergert. Diabetici met hoge triglyceridewaarden (een bepaald soort vet in het bloed) mogen bijvoorbeeld helemaal geen alcohol drinken omdat dit het vermogen van de lever kan aantasten om glucose af te breken, wat de triglyceridewaarden kan verhogen. Alcoholconsumptie kan ervoor zorgen dat diabetesmedicijnen niet goed werken, waardoor er gevaarlijk instabiele bloedsuikerwaarden kunnen ontstaan.

Alcohol en het ontstaan van diabetes

Volgens sommige onderzoeken kan matig alcoholgebruik een licht beschermend effect hebben tegen het ontstaan van diabetes type 2. Aan de andere kant zorgt ook gematigd alcoholgebruik bij sommige mensen met diabetes type 2 voor lage bloedsuikerwaarden.

Pancreatitis (alvleesklierontsteking)

Alvleesklierontsteking is een aandoening die in verband staat met diabetes. Langdurig zwaar alcoholgebruik kan bijdragen aan alvleesklierontsteking, dat weer kan leiden tot diabetes. Als je diabetes hebt, praat dan met je arts over welke mate van alcoholconsumptie voor jou veilig zou zijn.


 

Hart en bloedvaten

  • Voor sommige mensen biedt matig alcoholgebruik enige bescherming tegen hartaanvallen, hart- en vaatziekten en ischemische beroerte
  • Langdurig zwaar alcoholgebruik is in verband gebracht met hemorragische beroerte, hartfalen en hartritmestoornissen

‘Matig alcoholgebruik is goed voor hart en bloedvaten’

Voor sommige mensen, voornamelijk mannen van middelbare leeftijd, oudere mannen en vrouwen na de menopauze, biedt matig alcoholgebruik enige bescherming tegen hartaanvallen, hart- en vaatziekten, ischemische beroerte en overlijden met een cardiovasculaire oorzaak.

Medisch onderzoek heeft aangetoond dat matig alcoholgebruik een gunstige invloed kan hebben op het hart en de bloedvaten, deels omdat het de aanmaak van 'high-density lipoproteins' (HDL, ook wel bekend als 'goede cholesterol') in het bloed stimuleert, en andere positieve effecten heeft op het bloed en de bloedvaten.

De hoeveelheid betrouwbaar wetenschappelijk bewijs voor de positieve effecten van matig alcoholgebruik op de gezondheid van hart en bloedvaten is de afgelopen 30 jaar toegenomen, en de uitgevoerde onderzoeken zijn in ten minste 25 landen herhaald. Volgens deze onderzoeken kan gematigd alcoholgebruik voor sommige mensen een beschermende factor zijn tegen hart- en vaatziekten. Het bewijs wijst er ook op dat het verband het sterkst is wanneer men niet te veel, en regelmatig drinkt, dus dagelijks of op de meeste dagen van de week. Langdurig zwaar alcoholgebruik is echter in verband gebracht met hemorragische beroerte, hartfalen en hartritmestoornissen.

Iedereen heeft een andere gezondheidssituatie. Als je meer wilt weten over de risico’s en voordelen van matig alcoholgebruik, en hoe deze van invloed kunnen zijn op jouw situatie, praat dan met je huisarts of een andere professionele zorgverlener. Drink geen alcohol vanwege de gezondheidseffecten ervan; voor een goede gezondheid kun je beter gezond eten en genoeg bewegen.


 

Lever

  • De lever breekt alcohol af, zodat het uit het lichaam verwijderd kan worden
  • Overmatig alcoholgebruik kan de lever beschadigen

‘Overmatige alcoholconsumptie kan de lever beschadigen’

De lever breekt alcohol af zodat het uit het lichaam verwijderd kan worden. Langdurig zware alcoholconsumptie kan de lever beschadigen en deze verhinderen om alcohol goed te verwerken.

Leverziekten die in verband worden gebracht met overmatige alcoholconsumptie zijn leververvetting (ook wel steatose genoemd), leverontsteking en levercirrose. Hoewel sommige symptomen van deze ziekten gering zijn, kunnen andere gevolgen zeer ernstig zijn, zoals zware geelzucht, stollingen in het bloed en mogelijk de dood. Langdurig overmatig alcoholgebruik speelt ook een rol bij hepatocellulair carcinoom, een vorm van leverkanker.

Leverziekten die in verband worden gebracht met alcoholconsumptie, komen normaal gesproken voor bij alcoholisten en mensen die een langdurige geschiedenis van alcoholmisbruik hebben. Het risico van leverziekten neemt toe met de duur van alcoholgebruik en naarmate er meer alcohol wordt geconsumeerd.

Wat is cirrose?

Cirrose is waarschijnlijk het meest bekend als de leverziekte die in verband gebracht wordt met alcoholmisbruik. Het is een aandoening waarbij levercellen worden omgezet in littekenweefsel. Naarmate er meer littekenweefsel ontstaat, verandert de structuur van de lever, wat de werking ervan beïnvloedt. Levercirrose kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid, waaronder de dood.

Als je een bestaande leveraandoening hebt, zoals hepatitis, of als je om andere redenen, zoals corpulentie, een verhoogd risico op leverziekten hebt, praat dan met je huisarts om te weten of het überhaupt veilig is om alcohol te drinken.


 

Beroerte

  • Zwaar of overmatig alcoholgebruik kan het risico op beroerte verhogen doordat de bloeddruk stijgt
  • Matig alcoholgebruik kan het risico op isschemische beroerte verlagen doordat de hoeveelheid ‘goede cholesterol’ in het bloed toeneemt.

‘Alcoholconsumptie kan het risico op een beroerte verhogen of verlagen’

Bij een beroerte wordt de bloedtoevoer naar de hersenen onderbroken. Hierdoor sterven er in de hersenen cellen af, wat kan leiden tot blijvende invaliditeit (zowel fysiek als geestelijk) of zelfs de dood.

Een beroerte kan veroorzaakt worden door een bloedprop die de doorstroom van het bloed naar de hersenen belemmert (ischemische beroerte) of door een lekkend bloedvat, waardoor het bloed niet meer naar de hersenen kan stromen (hemorragische beroerte). De meest voorkomende vorm van beroerte, ischemische beroerte, is verantwoordelijk voor bijna 80% van alle gevallen.

De relatie tussen alcoholgebruik en beroerte is complex. Zwaar alcoholgebruik wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op beroerte, terwijl matig alcoholgebruik dit risico juist zou doen afnemen.

Verhoogd risico

Door zwaar of overmatig alcoholgebruik kan je bloeddruk toenemen. Onderzoek wijst uit dat dit het risico op beide soorten beroerte (ischemisch en hemorragisch) kan doen toenemen.

Verminderd risico

Sommige onderzoeken wijzen uit dat matig alcoholgebruik preventief werkt tegen ischemische beroertes doordat het de waarden van ‘high-density lipoprotein’-cholesterol (HDL, ook bekend als ‘goede cholesterol’) in het bloed verhoogt, en de kans op bloedstolsels verkleint.

Als je vragen hebt over de invloed van alcoholconsumptie op jouw risico op een beroerte, neem dan contact op met je huisarts. Drink geen alcohol vanwege de gezondheidseffecten ervan; voor een goede gezondheid kun je beter gezond eten en genoeg bewegen.